GİRİŞ

Hava araçlarında kullanılacak milliyet ve tescil işareti, yerleri, ölçüleri, karakter tipleri, tescili, tescil sertifikası ve kimlik plakasını belirlemeye ilişkin esaslar Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiştir.

 

I.HUKUKİ DÜZENLEME

I.1. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün (“SHGM”) 31185 sayılı “Hava Aracı Milliyeti ve Tescil İşaretleri Yönetmeliği”[1],14 Temmuz 2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

 

Yönetmelik, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 64. maddesi ile 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 ve 796. maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

 

I.2. Yönetmeliğin amacı; hava araçlarında kullanılacak milliyet ve tescil işaretini, yerlerini, ölçülerini, karakter tiplerini, tescilini, tescil sertifikası ve kimlik plakasını belirlemeye ilişkin usul ve esasları düzenlemek olarak belirlenmiştir.

 

Yönetmelik, azami kalkış ağırlığı 25 kilograma kadar olan insansız hava araçları, meteorolojik amaçla kullanılan meteoroloji balonları, yüksüz insansız serbest balonlar hariç olmak üzere, SHGM tarafından tutulan hava aracı siciline kaydedilecek ve kaydedilmiş hava araçlarını kapsamaktadır.

 

Serbest balon, bağlı balon, hava gemisi, planör, kite-deneysel, uçak, helikopter, ornitopter, çok hafif hava aracı ve bunların türleri düzenlemeye konu olan hava araçları arasında bulunuyor.

 

Yönetmelik uyarınca; Türkiye’de üretilen hava araçları, ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla ülkede ya da yurt dışında tescil edilinceye kadar sicile geçici olarak tescil edilebilecektir.

 

I.3. Yönetmelikte; Hava araçları sınıflandırması, kullanılacak milliyet ve tescil işaretleri, işaretlerin yerleri, ölçüleri, nitelikleri, tescili ile tescil sertifikasının niteliği hakkında ayrıntılı düzenleme bulunmaktadır.

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/07/20200714-5.htm

Buna göre; hava araçları sınıflandırması yapılarak yönetmelik ekinde yayınlanmış ve pilotsuz olarak kullanılmak istenen bir hava araçları, insansız hava aracı olarak sınıflandırılmıştır.  “Tescil Milliyeti” ile başlayan ve kısa çizgi işaretinden sonra Türk alfabesindeki “Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü” harfleri dışında kalan 23 harften seçilecek herhangi 3 harfle devam eden tescil işareti verilecektir. Sicilden terkin edilen hava araçlarına ait tescil işareti beş yıl süre ile tekrar kullandırılmayacaktır.

 

Genel hava araçlarında, milliyet ve tescil işareti hava aracı üstüne boyanacak veya benzer seviyede kalıcı olacak şekilde takılacaktır.

 

I.4. Hava araçlarında kimlik plakası zorunlu hale getirilmiştir. Yönetmelik ile her hava aracında kimlik plakası bulunması zorunlu tutulmuş ve plakanın, yanmaz metalden veya diğer uygun fiziksel özelliklere sahip yanmaz materyalden yapılmış olması aranmıştır.

 

I.5. Mevcut hava araçlarının yeni şartlara uyumu ile ilgili olarak; yönetmeliğin yayımı tarihinden önce tescil işareti verilmiş hava araçlarının, yayım tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde gerekli tüm şartları karşılar duruma getirilmesi şart koşulmuştur.

 

Ayrıca, Genel Müdürlük değerlendirmesi dışında olup tescil işareti başlangıç harflerine uygun olmayan hava araçları için hava aracı sahibi tarafından başvuru yapılması durumunda, gerekliliğe uygun şekilde tescil işareti düzenleneceği de yönetmelikle bildirilmiştir.

 

SONUÇ

Yönetmelik ile yapılan düzenlemede Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, hava araçlarının kayıt altına alınarak tanınmasını sağlayacak milliyetini gösteren belirli işaretler ile oluşmuş bir plakayı zorunlu tutmuştur. Ancak, azami kalkış ağırlığı 25 kg’a kadar olan İHA, meteorolojik amaçla kullanılan meteoroloji balonları ve yüksüz insansız serbest balonlar için henüz bir düzenlemeye gerek görülmemiştir. Ancak bilindiği üzere İHA’larla ilgili olarak hukuki düzenleme mevcut olup, ilgili kanunda ve yönetmelikler ile İHA’ların kullanımıyla ilgili gerekli düzenlemeler yapulmıştır. Hava Aracı Milliyeti ve Tescil İşaretleri Yönetmeliği’nin yayımı tarihinden (14.07.2020) itibaren yeni hava araçları ile yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde (Ocak 2021) mevcut hava araçlarının yönetmelik kapsamındaki hukuki düzenlemelere kurallara uygun hale getirilmesi gerekecektir.

– Bu doküman Türkiye’de hukuk alanındaki gelişmeleri paylaşmak amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki bir görüş, tavsiye veya yönlendirme olarak değerlendirilmemelidir. Özel sorular bakımından hukuki danışman görüşü alınmalıdır.

– © 2020 Ülken Hukuk Bürosu

PDF