GİRİŞ

24 Haziran 2020 tarihli ve 7246 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“7246 Sayılı Kanun”) 31165 Sayılı Resmi Gazetede yayımlayarak yürürlüğe girmiş ve 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da (“4054 Sayılı Kanun”) bir takım değişiklikler yapılmıştır. Bu yazıda 7246 Sayılı Kanun’un, 4054 Sayılı Kanun’a getirdiği yenilik ve değişikliklere yer verilmiştir.

 

I.7246 SAYILI REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN’DA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUNLA GELEN DEĞİŞİKLİKLER

I.1. 7246 Sayılı Kanun’ un 1. maddesiyle; 7.12.1994 tarihli ve 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5.  maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Aşağıda belirtilen şartların tamamının varlığı halinde, teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararları 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaftır:

a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,

b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,

c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,

d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması.”

“İlgili teşebbüs veya teşebbüs birlikleri, 4 üncü madde kapsamındaki anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararının muafiyet şartlarını taşıdığının Kurul tarafından tespit edilmesi amacıyla Kuruma başvuruda bulunabilir.”

 

I.2. 7246 Sayılı Kanun’un 2. maddesiyle; 4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bir ya da birden fazla teşebbüsün başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır.”

 

I.3. 7246 Sayılı Kanun’un 3. maddesiyle; 4054 Sayılı Kanun’un 9. maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Kurul; ihbar, şikâyet ya da Bakanlığın talebi üzerine veya resen bu Kanunun 4 üncü, 6 ncı veya 7 nci maddelerinin ihlal edildiğini tespit ederse, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerine rekabetin tesisi için yerine getirilmesi ya da kaçınılması gereken davranışları ve teşebbüslerin belirli faaliyetlerini yahut ortaklık paylarını ya da mal varlıklarını devretmeleri şeklindeki yapısal tedbirleri nihai kararında bildirir. Davranışsal ve yapısal tedbirler, ihlalle orantılı ve ihlalin etkili biçimde sona erdirilmesi için gerekli olmalıdır. Yapısal tedbirlere ancak daha önce getirilen davranışsal tedbirlerin sonuç vermediği hallerde başvurulur. Davranışsal tedbirlerin sonuç vermediğinin nihai kararla tespit edilmesi halinde ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerine yapısal tedbire uyması için en az 6 ay süre verilir.”

 

I.4. 7246 Sayılı Kanun’un 4. maddesiyle; 4054 Sayılı Kanun’un 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“a) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir,”

 

I.5. 7246 Sayılı Kanun’un 7. maddesiyle;

4054 Sayılı Kanunun 36. maddesinin birinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış, ikinci fıkrasına “Rekabet” ibaresinden sonra gelmek üzere “başuzman,” ibaresi ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

 

I.6. 7246 Sayılı Kanun’un 8. maddesiyle; 4054 Sayılı Kanun’un 41. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Kurul; pazar payı ve ciro gibi ölçütleri esas alarak rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ve arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, piyasada rekabeti kayda değer ölçüde kısıtlamayan anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği karar ve eylemlerini soruşturma konusu yapmayabilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılan tebliğ ile belirlenir.”

 

I.7. 7246 Sayılı Kanun’un 9. maddesiyle; 4054 Sayılı Kanun’un 43. maddesinin başlığı “Soruşturmaya Başlanması, Taahhüt ve Uzlaşma” şeklinde, üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“Yürütülmekte olan bir ön araştırma ya da soruşturma sürecinde 4 üncü veya 6. madde kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birliklerince taahhüt sunulabilir. Kurul söz konusu taahhütler yoluyla rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat getirirse bu taahhütleri ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birlikleri açısından bağlayıcı hale getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış bulunan soruşturmaya son verilmesine karar verebilir. Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerle ilgili olarak taahhüt kabul edilmez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılan tebliğ ile belirlenir.”

“Kurul, üçüncü fıkraya göre bir karar verdikten sonra aşağıdaki hallerde tekrar soruşturma açabilir:

a) Kararın alınmasına temel teşkil eden herhangi bir unsurda esaslı değişiklik olması,

b) İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin verdikleri taahhütlere aykırı davranmaları,

c) Kararın taraflarca sunulan eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgiye dayanılarak verilmiş olması.

Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.

 

Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.

Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir. Bu madde uyarınca idari para cezası tutarlarında indirim uygulanmış olması 5326 Sayılı Kanunun 17. maddesinin altıncı fıkrası kapsamında indirim yapılmasına engel teşkil etmez.

Sürecin uzlaşma ile neticelenmesi halinde, idari para cezası ve uzlaşma metninde yer alan hususlar uzlaşmanın taraflarınca dava konusu yapılamaz.

Uzlaşmaya ilişkin diğer usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılan yönetmelik ile belirlenir.”

 

I.8. 7246 Sayılı Kanunun 10. maddesiyle; 4054 Sayılı Kanunun 45 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Haklı gerekçeler sunulması halinde bu süreler bir kereye mahsus olmak üzere ve en çok bir katına kadar uzatılabilir.”

 

I.9. 7246 Sayılı Kanunun 11. maddesiyle; 4054 Sayılı Kanunun 60. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Kurumun para, evrak ve her çeşit malları Devlet malı hükmündedir. Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurum personeli, görevleri nedeniyle işledikleri ve kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından kamu görevlisi sayılırlar. Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurum personelinin cezai ve hukuki sorumluluğuna ilişkin olarak 19.10.2005 tarihli ve 5411 Sayılı Bankacılık Kanununun 104 üncü maddesi kıyasen uygulanır.”

 

 

SONUÇ

7246 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler ile;

  • Birleşme ve devralmaların Kuruma bildirilmesi ilişkin olarak olarak “hakim durum testi” yerine “etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması testi” getirildi.
  • Rekabet Kurulu’nun nihai kararlarında yapısal tedbirler getirebileceği düzenlendi.
  • Rekabet Kurulu’nun yerinde incelemelerde tacirlerin defterlerini, fiziki ve elektronik ortamda tutulan verilerini ve belgelerini inceleyebileceği açıklandı.
  • Rekabet Kurulu’na soruşturmaya başlanmasından sonra ilgililerin talebi üzerine veya resen uzlaşma usulünü başlatma imkanı verildi. Uzlaşma usulüne göre idare para cezasında %25’lik idari para cezası indirimi uygulanabileceği belirtildi.

 

– Bu doküman Türkiye’de hukuk alanındaki gelişmeleri paylaşmak amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki bir görüş, tavsiye veya yönlendirme olarak değerlendirilmemelidir. Özel sorular bakımından hukuki danışman görüşü alınmalıdır.
PDF