GİRİŞ

10 Mart 2021 tarih ve 31419 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren “Uzaktan Çalışma Yönetmeliği” (“Yönetmelik”) ile İş Kanunu madde 14 kapsamında uzaktan çalışmaya tabi çalışanların çalışma usul ve esasları hakkındaki hususlar belirlenmiştir.

 

Yönetmelik ile uzaktan çalışanların iş sözleşmesinin şekil ve içeriği, çalışma koşulları düzenlenmiştir.

 

I. HUKUKİ DÜZENLEME

I.1.  Sözleşmenin Şekli ve İçeriği

-Uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmeleri yazılı şekilde yapılacaktır. Sözleşmede; işin tanımı, yapılma şekli, işin süresi ve yeri, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan iş araçları, ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin hükümler yer alacaktır.

 I.2. Çalışma Mekanının Düzenlenmesinden Kaynaklanan Maliyetlerin Belirlenmesi

-Yönetmelik ile, uzaktan çalışmanın gerçekleştirileceği mekanlarda yapılan düzenlemelerden kaynaklanan maliyetlerin uzaktan çalışan ile işveren tarafından birlikte belirleneceği düzenlenmiştir.

 

I.3. Uzaktan Çalışanın Kullanacağı Malzeme ve İş Araçlarının Temini

-Uzaktan çalışan ile işveren arasındaki sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, mal ve hizmet üretimi için gerekli malzeme ve iş araçlarının temini işveren tarafından sağlanır.

– Uzaktan çalışana, malzeme ve iş araçlarının kullanımına, bakım ve onarımına ilişkin esaslar ve koşullar, açık ve anlaşılır bir şekilde bildirilir.

– İş araçlarının işveren tarafından sağlandığı durumlarda, uzaktan çalışana teslim edildiği tarihteki bedellerini içeren bir liste yazılı olarak verilir ve bu belgenin uzaktan çalışan tarafından imzalanmış bir nüshası işçi özlük dosyasında saklanır. İş sözleşmesi içerisinde veya sözleşmeye ek olarak düzenlenen iş araçlarının listesi mevcutsa ayrıca yazılı olarak düzenlenmesi gerekmemektedir.

 I.4. Üretim Maliyetlerinin Düzenlenmesi

-Uzaktan çalışma ile üretilen mal ve hizmetler nedeniyle zorunlu giderlerin tespit edilmesi ve karşılanmasına ilişkin hususlar iş sözleşmesiyle belirtilir.

 I.5. Çalışma Süresi Hakkında Düzenleme

– Uzaktan çalışma süresi ve çalışılacak zaman aralığı iş sözleşmesi ile belirlenir ve bu süreler mevzuata uygun olmak koşuluyla değişiklik yapılabilir.

– İşverenin yazılı talebi ve uzaktan çalışanın kabulü ile mevzuata uygun bir şekilde fazla çalışma yapılabilir.

I.6. Uzaktan Çalışan ile İşveren Arasındaki İletişimin Düzenlenmesi

-Uzaktan çalışmada kullanılacak iletişim yöntemi ve iletişime ayrılan zaman aralığı uzaktan çalışan ile işveren arasında belirlenir.

I.7. Verilerin Korunması

-İşveren, korunması gereken verinin tanım ve kapsamını sözleşmede belirleyecektir. İşçi, verilerin korunması amacıyla işveren tarafından belirlenen işletme kurallarına uymakla zorunlu olacaktır.

 -İşveren; uzaktan çalışanı, işyerine ve yaptığı işe dair verilerin korunması ve paylaşımına ilişkin işletme kuralları ve ilgili mevzuat hakkında bilgilendirecek ve bu verilerin korunmasına yönelik gerekli tedbirleri alacaktır.

I.8. Uzaktan Çalışmanın Yapılamayacağı İşler

– Yönetmelik’in 13. Maddesi uyarınca, “tehlikeli kimyasal madde ve radyoaktif maddelerle çalışma, bu maddelerin işlenmesi veya söz konusu maddelerin atıkları ile çalışma, biyolojik etkenlere maruz kalma riski bulunan çalışma işlemlerini içeren işlerde uzaktan çalışma yapılamaz.”

– Kamu kurum ve kuruluşlarınca hizmet alımı ile gördürülen işler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis veya hizmetlerde uzaktan çalışma yapılamayacağı birim, proje, tesis veya hizmetten sorumlu olan veya hizmeti alan kamu kurum ve kuruluşu tarafından belirlenir.

I.9. Uzaktan Çalışma Düzenine Geçiş

-Kanunen uzaktan çalışma yapılabilmesi mümkün işlerde, işveren ve uzaktan çalışacak işçinin anlaşması halinde iş sözleşmesi uzaktan çalışma sözleşmesine dönüştürülebilir.

-Uzaktan çalışma talebinde bulunacak işçi, işverene talebini yazılı olarak gerçekleştirmelidir. İşçinin talebi, işyerinde belirlenen usuller doğrultusunda değerlendirilir. Uzaktan çalışma talebi, işin ve işçinin niteliği ile işveren tarafından belirlenen hususlar doğrultusunda değerlendirilir.

-İşçinin uzaktan çalışma talebinin sonucunun 30 gün içerisinde, talebin gerçekleştirildiği usulle bildirilmesi zorunludur.

-Talebin kabul edilmesi halinde, Yönetmelik’in 5.maddesi uyarınca uzaktan çalışma sözleşmesi yapılır.

-Uzaktan çalışmaya geçen işçi, uzaktan çalışma talebinde bulunduğu usuli yolu izleyerek tekrar işyerinde çalışma talebinde bulunabilir. İşçinin bu talepte bulunması halinde, işveren bu talebi öncelikli olarak değerlendirir.

-İşyerin uzaktan çalışması için zorlayıcı nedenler mevcut olması halinde işçinin talebi veya onayı aranmamaktadır.

 I.10. İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirlerin alınması

-İşveren, uzaktan çalışanın yaptığı işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hususunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlü olacaktır.

 

SONUÇ

COVID-19 salgını ile birlikte Türkiye’de uzaktan çalışma uygulamaları oldukça yaygınlaşmıştır. Bu Yönetmelik ile birlikte, uzaktan çalışma esasları konusunda bazı soru işaretlerinin giderilmesi amaçlanmaktadır

 

– Bu doküman Türkiye’de hukuk alanındaki gelişmeleri paylaşmak amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki bir görüş̧, tavsiye veya yönlendirme olarak değerlendirilmemelidir. Özel sorular bakımından hukuki danışman görüşü alınmalıdır.

– © 2021 Ülken Hukuk Bürosu

 

PDF